Upadłość konsumencka a możliwość dochodzenia zwrotu odsetek od banku

Przełomowe orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 jednoznacznie przesądziło, że pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu – takich jak prowizje, ubezpieczenia czy opłaty dodatkowe – jest niezgodne z prawem unijnym. Dla milionów kredytobiorców otworzyło to drogę do odzyskania znacznych kwot z umów kredytów konsumenckich.

Co jednak w przypadku, gdy kredytobiorca znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego lub przeszedł już procedurę upadłości konsumenckiej? Czy ma on prawo do dochodzenia roszczeń i do kogo trafiają te pieniądze?

Skredytowane koszty a orzecznictwo TSUE

Banki przez lata doliczały prowizje lub koszty ubezpieczenia do całkowitej kwoty kredytu, a następnie naliczały odsetki od całej tej sumy.

Zgodnie z Dyrektywą 2008/48/WE oraz obecnym stanowiskiem TSUE:

• Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty faktycznie oddanej do dyspozycji kredytobiorcy.
• Pobieranie odsetek od pozawęzłowych/okołokredytowych kosztów stanowi nienależne świadczenie.
• Naliczanie odsetek od kosztów pozaodsetkowych może stanowić podstawę do skorzystania z sankcji kredytu darmowego (SKD), co pozbawia bank prawa do naliczania odsetek i innych opłat kredytowych.

Skredytowane koszty a orzecznictwo TSUE

Banki przez lata doliczały prowizje lub koszty ubezpieczenia do całkowitej kwoty kredytu, a następnie naliczały odsetki od całej tej sumy.

Zgodnie z Dyrektywą 2008/48/WE oraz obecnym stanowiskiem TSUE:

• Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty faktycznie oddanej do dyspozycji kredytobiorcy.
• Pobieranie odsetek od pozawęzłowych/okołokredytowych kosztów stanowi nienależne świadczenie.
• Naliczanie odsetek od kosztów pozaodsetkowych może stanowić podstawę do skorzystania z sankcji kredytu darmowego (SKD), co pozbawia bank prawa do naliczania odsetek i innych opłat kredytowych.

Status prawny roszczenia w trakcie upadłości konsumenckiej

Z chwilą ogłoszenia upadłości konsumenckiej następuje istotna zmiana w zarządzaniu majątkiem dłużnika. Cały majątek upadłego (w tym przysługujące mu wierzytelności i prawa majątkowe) wchodzi w skład masy upadłości.

Prawo do dochodzenia roszczeń od banku przysługuje wówczas syndykowi. Konsument, który ogłosił upadłość, nie może samodzielnie pozwać banku ani zawrzeć z nim ugody bez jego zgody. Jeżeli umowa kredytu konsumenckiegozostała zawarta przed ogłoszeniem upadłości, roszczenie wchodzi w skład masy upadłościowej i jest przeznaczane na pokrycie kosztów postępowania oraz zaspokojenie dotychczasowych wierzycieli.

Co dzieje się po zakończeniu postępowania upadłościowego?

Sytuacja prawna dłużnika zmienia się po zakończeniu postępowania upadłościowego oraz zatwierdzeniu i wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

Jeżeli syndyk w toku postępowania uzna, że dochodzenie roszczeń od banku jest nieopłacalne, zbyt skomplikowane lub kosztowne, może za zgodą sędziego-komisarza wyłączyć to prawo z masy upadłości. Wówczas powraca ono do konsumenta.

Po wykonaniu planu spłaty i umorzeniu pozostałych zobowiązań były upadły odzyskuje swobodę dysponowania swoim majątkiem i może dochodzić zwrotu nienależnie naliczonych odsetek od banku – o ile roszczenie to nie uległo przedawnieniu.

Prawne przedawnienie roszczeń – na co uważać?

Roszczenia konsumenta wobec banku o zwrot nienależnych świadczeń przedawniają się co do zasady z upływem 6 lat lub w przypadku świadczeń okresowych 3 lat.

Sam fakt ogłoszenia upadłości konsumenckiej nie zawiesza automatycznie biegu terminu przedawnienia roszczeń, które upadły posiada wobec banku. Przerwanie biegu przedawnienia następuje dopiero w momencie formalnego podjęcia czynności przed sądem, np. złożenia pozwu przed syndyka lub samego dłużnika (po wyłączeniu prawa z masy upadłości).

Podsumowanie – upadłość konsumencka a zwrot odsetek z kredytu

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie przekreśla możliwości dochodzenia zwrotu odsetek od skredytowanych kosztów, ale zmienia procedurę ich odzyskiwania.

• Trwające postępowanie: poinformuj syndyka o posiadanych umowach oraz możliwości wystąpienia w nich o zwrot nienależnie naliczonych odsetek od kosztów okołokredytowych.
• Zakończone postępowanie: przeanalizuj stare umowy pod kątem możliwości samodzielnego wystąpienia z roszczeniem wobec banku, o ile roszczenia te nie uległy przedawnieniu.

Skorzystaj z wiedzy ekspertów i dowiedz się, czy i ile możesz zyskać. Wyślij swoją umowę do bezpłatnej analizy – nasi eksperci zweryfikują, czy kwalifikujesz się do sankcji kredytu darmowego.