Osoby posiadające kredyty frankowe (CHF) często zastanawiają się, czy zbyt długie zwlekanie z podjęciem kroków prawnych może spowodować utratę możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem. To w pełni uzasadniona obawa, ponieważ przedawnienie roszczeń jest jedną z najważniejszych kwestii prawnych, które należy dokładnie wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem postępowania przeciwko bankowi. Zrozumienie, jak działają terminy przedawnienia, pozwala uniknąć przykrych niespodzianek prawnych i skutecznie walczyć o zwrot nienależnie pobranych środków.
Dobra wiadomość jest taka, że bieg przedawnienia roszczeń frankowych może zostać przerwany. Nie dzieje się to jednak automatycznie – wymaga to podjęcia odpowiednich i zdecydowanych działań przewidzianych przez polskie przepisy prawa cywilnego.
Na czym polega przedawnienie roszczeń frankowych?
Warto wyjaśnić, że upływ terminu przedawnienia roszczeń frankowych nie oznacza automatycznie, że roszczenie przestaje istnieć lub wygasa. Oznacza natomiast, że po upływie określonego w ustawie czasu druga strona (w tym przypadku bank) może podnieść przed sądem tzw. zarzut przedawnienia. Jeśli bank skorzysta z tego prawa, dochodzenie należności na drodze sądowej stanie się znacznie utrudnione lub wręcz niemożliwe.
W sprawach dotyczących kredytów waloryzowanych lub indeksowanych do CHF zagadnienie przedawnienia przez lata budziło liczne wątpliwości prawne. Obecnie jednak zarówno jednolite orzecznictwo polskich sądów powszechnych, jak i linia orzecznicza Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) zapewniają konsumentom znacznie wyższy poziom ochrony prawnej niż jeszcze kilka lat temu.
Jak przerwać bieg przedawnienia roszczenia?
Zgodnie z Kodeksem cywilnym bieg przedawnienia roszczeń majątkowych może zostać przerwany przede wszystkim przez określone czynności prawne. Do najważniejszych z nich należą:
-
wniesienie pozwu do sądu – wytoczenie powództwa przeciwko bankowi o unieważnienie umowy kredytowej lub zwrot nadpłaconych rat;
-
wszczęcie mediacji przed uprawnionym mediatorem lub zawezwanie banku do próby ugodowej;
-
podjęcie innych czynności bezpośrednio przed sądem lub innym właściwym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju, których bezpośrednim celem jest dochodzenie, ustalenie, zaspokojenie lub zabezpieczenie roszczenia.
Warto pamiętać o kluczowej zasadzie: po każdym przerwaniu biegu przedawnienia, termin ten nie kontynuuje swojego biegu, lecz zaczyna biec od początku.
Czy zawezwanie do próby ugodowej zawsze wystarczy?
Jeszcze kilka lat temu wielu kredytobiorców decydowało się na formalne zawezwanie banku do próby ugodowej wyłącznie po to, aby tanim i szybkim sposobem przerwać bieg przedawnienia.
Obecnie orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych jasno wskazuje, że taka czynność musi rzeczywiście zmierzać do realnego zawarcia ugody CHF. Jeżeli sąd uzna w danej sprawie, że jedynym i wyłącznym celem wniosku było pozorne przerwanie biegu przedawnienia (a nie chęć polubownego rozwiązania sporu), może odmówić uznania takiego skutku. Z tego względu w przeważającej liczbie przypadków najpewniejszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla frankowicza pozostaje bezpośrednie wniesienie pozwu frankowego do sądu.
Co wyroki TSUE oznaczają dla frankowiczów?
Przełomowy wpływ na sytuację prawną polskich kredytobiorców miały i wciąż mają liczne orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE wielokrotnie podkreślał, że krajowe przepisy dotyczące przedawnienia nie mogą w praktyce pozbawiać konsumentów skutecznej ochrony wynikającej z Dyrektywy 93/13/EWG oraz ogólnego prawa Unii Europejskiej.
Oznacza to, że sposób liczenia terminów przedawnienia roszczeń konsumenta nie może rozpoczynać się od dnia wypłaty kredytu czy wpłaty poszczególnych rat. Powinien uwzględniać moment, w którym konsument dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł realnie dowiedzieć się o nieuczciwym (niedozwolonym) charakterze postanowień zawartych w swojej umowie kredytu frankowego.
Analiza umowy kredytowej – czy jest jeszcze dobry moment na to?
Mimo że aktualne przepisy oraz stabilna linia orzecznicza zapewniają frankowiczom niezwykle szeroką ochronę, nie warto odkładać decyzji o dochodzeniu swoich praw na przyszłość. Każda umowa kredytu CHF ma swoją specyfikę, a dokładny termin rozpoczęcia biegu przedawnienia zależy od indywidualnych okoliczności danej sprawy.
Im wcześniej kredytobiorca przeanalizuje swoją umowę z ekspertem i podejmie odpowiednie kroki prawne, tym większa jest szansa na sprawne dochodzenie wszystkich należnych roszczeń finansowych.
Przerwanie przedawnienia roszczeń frankowych – jak zabezpieczyć prawa?
Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń frankowych jest jak najbardziej możliwe, jednak wymaga podjęcia konkretnych i przemyślanych czynności przewidzianych przez prawo. W praktyce dobrym sposobem na pełne zabezpieczenie swoich roszczeń jest wniesienie pozwu do sądu. Ponieważ sytuacja każdego kredytobiorcy jest inna, przed podjęciem ostatecznej decyzji warto skonsultować swoją sprawę z radcą prawnym lub adwokatem specjalizującym się w sprawach kredytów frankowych. Zapraszamy do bezpłatnej analizy umowy.
Strefa FAQ – Kredyty frankowe
Ile wynosi termin przedawnienia roszczeń frankowicza wobec banku?
Co do zasady roszczenia konsumenta przedawniają się z upływem 6 lat (dla roszczeń powstałych przed zmianą przepisów w lipcu 2018 roku termin ten wynosił 10 lat). Kluczowy jest jednak moment, od którego ten termin zaczyna biec – zgodnie z orzecznictwem TSUE jest to chwila, w której kredytobiorca dowiedział się o klauzulach abuzywnych w swojej umowie.
Ile wynosi termin przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału?
Termin przedawnienia dla roszczeń banku (jako przedsiębiorcy) wynosi 3 lata. Bieg tego terminu rozpoczyna się co do zasady od momentu, w którym umowa stała się trwale bezskuteczna, np. gdy konsument zakwestionował legalność umowy przed bankiem lub wniósł pozew.
Czy spłacony w całości kredyt frankowy również można zaskarżyć?
Tak. Całkowita spłata kredytu frankowego nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń. Frankowicze mogą ubiegać się o zwrot nienależnie pobranych świadczeń (spłaconych rat, odsetek i prowizji) za lata wstecz, a bieg przedawnienia liczony jest na korzystnych zasadach konsumenckich.
Powiązane artykuły
Zaświadczenie z banku o historii spłat kredytu CHF – jak zdobyć dokumenty przed pozwem?
Przed złożeniem pozwu dotyczącego kredytu frankowego warto odpowiednio przygotować dokumentację. Jednym z najważniejszych dokumentów jest zaświadczenie z banku o historii spłat kredytu CHF, które pozwala ustalić m.in. wysokość dokonanych spłat, sposób ich rozliczenia...
Upadłość konsumencka a możliwość dochodzenia zwrotu odsetek od banku
Przełomowe orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 jednoznacznie przesądziło, że pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu - takich jak prowizje, ubezpieczenia czy opłaty dodatkowe - jest niezgodne z...
Wyrok TSUE C-510/25: teoria salda i dwóch kondykcji dla Frankowiczów
Dzisiejszy dzień jest przełomowy dla wszystkich osób posiadających kredyty we frankach szwajcarskich oraz dla banków. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) ogłosił dzisiaj - 10 września 2026 r. - długo oczekiwany wyrok w sprawie C-510/25 (określanej...