Dzisiejszy dzień jest przełomowy dla wszystkich osób posiadających kredyty we frankach szwajcarskich oraz dla banków. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) ogłosił dzisiaj – 10 września 2026 r. – długo oczekiwany wyrok w sprawie C-510/25 (określanej fikcyjną nazwą Adazik).
Wskazana sprawa dotyczyła kluczowego pytania prejudycjalnego zadanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie – jak sądy powinny rozliczać nieważną umowę kredytową i od kiedy naliczać odsetki za opóźnienie na rzecz kredytobiorcy.
Dwie teorie rozliczeń: teoria dwóch kondykcji i teoria salda
Gdy sąd rozstrzyga, że umowa kredytowa jest nieważna, pojawia się pytanie o jej rozliczenie.
Teoria dwóch kondykcji zakłada istnienie dwóch całkowicie odrębnych roszczeń. Konsument ma prawo żądać zwrotu wszystkich wpłaconych rat, prowizji, czy innych opłat, a bank ma roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału.
Natomiast teoria salda zakłada automatyczne zestawienie wzajemnych świadczeń i zasądzenie jedynie różnicy na rzecz tej strony, która wpłaciła więcej.
TSUE dopuszcza teorię salda, jeżeli nie szkodzi ona frankowiczom
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że sądy krajowe mogą stosować teorię salda, ale tylko z uwzględnieniem ochrony konsumenta, bez narzucania jej z urzędu. Jeżeli Sąd rozważa zastosowanie teorii salda, ma obowiązek poinformować o tym konsumenta. Konsument musi mieć pełną świadomość konsekwencji wynikających z wzajemnego rozliczenia z bankiem.
Dwie teorie i ich skutki dla odsetek frankowiczów
Jeżeli sąd zastosuje teorię salda, wówczas odsetki za opóźnienie naliczane są od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy sumą wpłat kredytobiorcy, a kwotą kapitału udostępnioną przez bank. Odsetki naliczane są od występującej nadwyżki.
W przypadku zastosowania teorii dwóch kondykcji, czyli na zasadach dwóch oddzielnych roszczeń, kredytobiorca dochodzi pełnej kwoty wpłat i to od niej naliczane są odsetki za opóźnienie.
Wyrok TSUE a rozliczenie z bankiem – podsumowanie
Wyrok TSUE stanowi pewnego rodzaju kompromis – pozwala krajowym sądom na szybsze i prostsze zamykanie spraw w ramach jednego postępowania, ale jednocześnie zabezpiecza frankowiczów przed automatycznym narzucaniem teorii salda. Wyrok zamyka bankom furtki do przewlekania spraw, eliminując ryzyko kolejnych procesów. W praktyce oznacza to, że frankowicze mogą zyskać znacznie szybsze rozstrzygnięcie sporu bez konieczności przechodzenia przez wieloletnie, dwuetapowe batalię sądowe. Decyzja o wyborze najkorzystniejszej ścieżki rozliczenia wymaga jednak dokładnego przeanalizowania postanowień w konkretnej umowie oraz dotychczasowych wpłat. Indywidualna ocena prawna pozwala wyliczyć dokładną sumę roszczeń i zabezpieczyć się przed ewentualną kontrakcją ze strony banku.
Skontaktuj się z nami już dziś i wyślij swoją umowę do bezpłatnej analizy.
Strefa FAQ – kredyty frankowe
Czym różni się teoria salda od teorii dwóch kondykcji?
-
Teoria dwóch kondykcji traktuje roszczenia konsumenta i banku jako dwa niezależne błędy rozliczeniowe. Frankowicz żąda zwrotu wszystkich wpłaconych do banku rat i opłat, a bank osobno dochodzi zwrotu wypłaconego kapitału.
-
Teoria salda polega na automatycznym potrąceniu wzajemnych należności przez sąd. Zasądzana jest jedynie różnica na rzecz tej strony, która wpłaciła więcej.
Czy sąd może automatycznie narzucić teorię salda po wyroku C-510/25?
Nie. Zgodnie z orzeczeniem TSUE, sąd krajowy może zastosować teorię salda, ale nie z urzędu. Zastosowanie tej metody wymaga poszanowania zasad ochrony konsumenta – sąd ma obowiązek poinformować frankowicza o zamiarze takiego rozliczenia i uzyskać jego świadomą zgodę.
Jak wyrok TSUE wpływa na odsetki za opóźnienie dla frankowiczów?
Sposób naliczania odsetek zależy od wybranej metody rozliczenia:
-
Przy teorii dwóch kondykcji odsetki są naliczane od całej sumy wpłat dokonanych przez kredytobiorcę.
-
Przy teorii salda odsetki przysługują wyłącznie od nadwyżki (różnicy między sumą wpłat a kwotą udostępnionego kapitału).
Powiązane artykuły
Zwrot odsetek od kosztów kredytu konsumenckiego – których umów dotyczy?
Zwrot odsetek naliczonych od kredytowanych kosztów może być przedmiotem analizy w przypadku różnych rodzajów finansowania. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy umowa kredytowa podlega przepisom o kredycie konsumenckim, czy od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów...
Kredyt konsumencki w Credit Agricole – kiedy działa sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego może znaleźć zastosowanie do kredytu gotówkowego udzielonego przez Credit Agricole, jeżeli bank naruszył obowiązki określone w ustawie o kredycie konsumenckim. Skorzystanie z tej sankcji kredytu darmowego może prowadzić do pozbawienia...
Ugoda czy pozew przy kredycie w euro – co warto wiedzieć?
Kredytobiorcy posiadający kredyty w euro również mogą kwestionować postanowienia umów i dochodzić roszczeń wobec banków. Mimo to w ich przypadku nie wykształcił się równie powszechny model ugód jak w sprawach kredytów frankowych. Dlaczego sytuacja wygląda inaczej i...