Kredyt konsumencki sprzed 2011 roku – czy można odzyskać zapłacone odsetki?

Masz kredyt konsumencki lub pożyczkę, którą zaciągnąłeś kilkanaście lat temu? A może zobowiązanie zostało już całkowicie spłacone i wydaje Ci się, że sprawa jest zamknięta? Warto to sprawdzić.

Umowy kredytów konsumenckich zawierane przed 18 grudnia 2011 roku podlegały przepisom obowiązującym w momencie ich zawarcia. W przypadku części takich umów ewentualne naruszenia obowiązków ustawowych przez kredytodawcę mogły mieć wpływ na sposób rozliczenia kredytu, w tym na możliwość zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Co istotne, sama data zawarcia lub spłaty kredytu nie przesądza jeszcze o istnieniu roszczenia. Konieczna jest analiza umowy kredytowej i dokumentacji.

Kredyt sprzed 18 grudnia 2011 roku – jakie przepisy mają zastosowanie?

18 grudnia 2011 roku weszła w życie ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku. Zgodnie z art. 66 ust. 1 do umów zawartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

W przypadku starszych umów zastosowanie może mieć zatem ustawa z dnia 20 lipca 2001 roku o kredycie konsumenckim.

Dawna ustawa przewidywała w art. 15 szczególną sankcję za naruszenie określonych obowiązków dotyczących umowy kredytowej. W przypadkach wskazanych w ustawie konsument był zobowiązany do zwrotu kredytu bez oprocentowania i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy.

Oznacza to, że również umowy zawarte przed 18 grudnia 2011 roku mogą wymagać sprawdzenia pod kątem sankcji kredytu darmowego.

Nie oznacza to jednak, że każda stara umowa kredytowa daje podstawę do dochodzenia zwrotu pieniędzy. Znaczenie ma treść konkretnej umowy oraz przepisy obowiązujące w chwili jej zawarcia.

Czy po roku od spłaty starego kredytu jest już za późno?

To jedno z najczęściej pojawiających się pytań.

W przypadku obecnej ustawy o kredycie konsumenckim art. 45 ust. 5 przewiduje, że uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

Nie można jednak automatycznie zastosować tego przepisu do umów podlegających ustawie z 2001 roku.

Poprzednia ustawa o kredycie konsumenckim nie zawierała w art. 15 analogicznego, rocznego terminu na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.

Nie oznacza to jednak, że roszczenia dotyczące starych kredytów gotówkowych są bezterminowe. W przypadku konkretnej sprawy należy odrębnie zbadać m.in. podstawę prawną roszczenia, moment jego powstania oraz przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń.

Dlatego informacja, że kredyt został spłacony ponad rok temu, nie powinna być jedyną podstawą do rezygnacji z analizy umowy kredytowej zawartej przed 18 grudnia 2011 roku.

Co sprawdzić w starej umowie kredytu konsumenckiego?

Przy analizie dawnej umowy kredytu konsumenckiego znaczenie mogą mieć m.in. informacje dotyczące:

• kwoty i rodzaju kredytu,
• oprocentowania kredytu,
• całkowitego kosztu kredytu,
• prowizji i opłat bankowych,
• zasad spłaty zobowiązania,
• zasad zmiany oprocentowania,
• wcześniejszej spłaty kredytu,
• zabezpieczeń i ubezpieczenia,
• oraz innych elementów, których zamieszczenie w umowie było wymagane przez obowiązujące wówczas przepisy.

Nie każda nieprawidłowość w umowie kredytowej automatycznie prowadzi do zastosowania sankcji kredytu darmowego. Dlatego weryfikacja powinna obejmować całą umowę, a nie tylko pojedynczy zapis.

A co jeśli nie mam już umowy kredytowej?

To częsta sytuacja w przypadku zobowiązań zawartych wiele lat temu. Brak własnego egzemplarza umowy nie musi oznaczać, że nie można podjąć próby jej weryfikacji. W pierwszej kolejności warto zwrócić się do banku o udostępnienie dostępnej dokumentacji dotyczącej kredytu. W zależności od sytuacji może obejmować ona m.in.:

• kopię umowy,
• aneksy i załączniki,
• regulaminy,
• historię spłat,
• zestawienie pobranych odsetek,
• informacje o prowizjach i opłatach,
• dokumentację dotyczącą wcześniejszej spłaty,
• dokumentację dotyczącą końcowego rozliczenia kredytu.

Szczególne znaczenie może mieć historia spłat kredytu, ponieważ pozwala ustalić, jakie kwoty zostały faktycznie zapłacone kredytodawcy.

Czy można sprawdzić coś więcej niż sankcję kredytu darmowego?

Tak. Analiza starej umowy kredytu konsumenckiego może obejmować również inne potencjalne podstawy dochodzenia roszczeń. W zależności od treści umowy i okoliczności sprawy znaczenie mogą mieć także przepisy dotyczące niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych). Zgodnie z art. 385¹ Kodeksu cywilnego postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które spełniają określone ustawowo przesłanki, mogą nie wiązać konsumenta. Nie oznacza to jednak, że każdy zapis dotyczący kosztów kredytu gotówkowego czy oprocentowania jest automatycznie niedozwolony. Ocena wymaga analizy konkretnego postanowienia, całej umowy oraz okoliczności sprawy. Również w tym przypadku znaczenie mogą mieć przepisy dotyczące przedawnienia.

Ile można odzyskać z wadliwej umowy kredytu?

Nie ma jednej kwoty, która będzie właściwa dla wszystkich starych kredytów. Potencjalne roszczenie wobec banku może zależeć m.in. od:

• wysokości udzielonego kredytu,
• okresu kredytowania,
• wysokości pobranych odsetek,
• prowizji i innych opłat,
• sposobu wykonywania umowy,
• ewentualnej wcześniejszej spłaty,
• treści umowy,
• oraz podstawy prawnej dochodzonego roszczenia.

Dlatego na podstawie samej kwoty kredytu nie można rzetelnie określić, jaka kwota mogłaby podlegać zwrotowi. Najpierw należy sprawdzić dokumentację.

Masz kredyt lub pożyczkę zawartą przed 18 grudnia 2011 roku?

Przekaż nam podstawowe informacje dotyczące kredytu konsumenckiego i dokumentację, jeżeli ją posiadasz. Sprawdzimy, jakie przepisy mają zastosowanie do Twojej umowy i czy warto poddać ją szczegółowej analizie. Jeżeli nie masz już dokumentów, również możesz się zgłosić. W pierwszej kolejności warto ustalić, jaka dokumentacja dotycząca kredytu jest jeszcze dostępna. Stary kredyt konsumencki nie musi oznaczać, że nie ma już czego sprawdzać. Najpierw warto poznać swoją sytuację. Zapraszamy do bezpłatnej analizy umowy kredytowej.