Sankcja kredytu darmowego nie przedawnia się w klasycznym sensie – ogranicza ją roczny termin zawity liczony od wykonania umowy. To zasadnicza różnica, bo terminu zawitego nie da się przerwać ani przywrócić. Osobno biegnie natomiast sześcioletnie przedawnienie roszczenia o zwrot pieniędzy. Mylisz te dwa terminy? Możesz stracić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Czy sankcja kredytu darmowego w ogóle się przedawnia?
Formalnie nie. Ustawodawca nie zastosował tu klasycznego przedawnienia, lecz termin zawity (prekluzyjny). Po jego upływie uprawnienie po prostu wygasa. Nie da się go zawiesić, przerwać ani przywrócić. Sąd bierze go pod uwagę z urzędu. W praktyce oznacza to, że jeśli spóźnisz się o jeden dzień, nie pomoże ci nawet najbardziej rażące naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim (np. błędne RRSO, zawyżone koszty pozaodsetkowe czy nieprawidłowe kredytowanie prowizji). W sprawach o sankcję kredytu darmowego kalendarz bywa ważniejszy niż sama treść umowy.
Ile masz czasu na złożenie oświadczenia o SKD?
Na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego kredytobiorca ma 12 miesięcy. Art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, że uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. W tym czasie musisz złożyć kredytodawcy pisemne oświadczenie o skorzystaniu z SKD. Nie musisz czekać do końca spłaty – oświadczenie możesz złożyć w dowolnym momencie trwania umowy kredytu. Zapłata ostatniej raty uruchamia odliczanie finalnych dwunastu miesięcy.
Kiedy przedawnia się roszczenie o zwrot odsetek i prowizji?
Roszczenie majątkowe o zwrot zapłaconych odsetek i prowizji przedawnia się na zasadach Kodeksu cywilnego. Dla konsumenta termin wynosi sześć lat i liczy się go zazwyczaj od dnia złożenia oświadczenia o SKD. Zgodnie z art. 118 k.c., koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Ten bieg można przerwać (np. wniesieniem pozwu lub mediacją). Sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego przegrywa się przez przekroczenie terminu rocznego, nie sześcioletniego.
Jak liczyć terminy dotyczące sankcji kredytu darmowego w praktyce? Przykład
Pan Marek zaciągnął kredyt w 2019 roku, a ostatnią ratę kredytu spłacił 15 marca 2026 roku:
-
Wykładnia prokonsumencka: czas na złożenie oświadczenia o SKD ma do 15 marca 2027 roku, a pozew musi trafić do sądu najpóźniej z końcem 2033 roku.
-
Wykładnia pro-bankowa: gdyby rok liczyć od wypłaty kredytu w 2019 r., uprawnienie wygasłoby już w 2020 roku.
Im wcześniej złożysz oświadczenie o zastosowaniu sankcji kredytu darmowdego, tym mniejsze znaczenie ma to, którą wykładnię przyjmie sąd.
Sankcja kredytu darmowego – co zrobić, aby zdążyć przed upływem terminu?
Jeśli Twój kredyt konsumencki jest już spłacony i od wpłaty ostatniej raty minęło mniej niż 12 miesięcy, musisz działać bez zbędnej zwłoki. Czas gra na Twoją korzyść tylko wtedy, gdy przejmiesz inicjatywę — przekroczenie terminu choćby o jeden dzień bezpowrotnie zamyka drogę do odzyskania pieniędzy. Z kolei w sytuacji, gdy kredyt gotówkowy wciąż spłacasz, masz komfort czasu, ale nie warto go marnować. Wystarczy wystąpić do banku o zaświadczenie o historii spłat, a następnie przekazać komplet dokumentów do bezpłatnej analizy prawnej. Zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami.
Strefa FAQ – najczęstsze pytania
Czy roczny termin na złożenie oświadczenia o SKD można przedłużyć?
Nie. To termin zawity – nie podlega zawieszeniu, przerwaniu ani przywróceniu możliwości zawnioskowania sankcji kredytu darmowego. Choroba czy oczekiwanie na wyrok TSUE nie wydłużają tego czasu.
Spłaciłem kredyt trzy lata temu. Czy jest jeszcze szansa na SKD?
Co do zasady nie. Wyjątkiem bywają sytuacje braku pełnego rozliczenia stron (np. brak zwrotu proporcjonalnej części prowizji po wcześniejszej spłacie).
Czym różni się termin roczny od sześcioletniego przedawnienia?
Rok to termin zawity na złożenie oświadczenia o SKD (decyduje o istnieniu prawa). Sześć lat to przedawnienie roszczenia o zwrot środków przed sądem (decyduje o możliwości wyegzekwowania).
Powiązane artykuły
Ubezpieczenie doliczone do kredytu gotówkowego – czy składka wlicza się do kosztów objętych sankcją?
Ubezpieczenie doliczone do kredytu gotówkowego może znacząco zwiększyć całkowity koszt zobowiązania. Szczególne wątpliwości pojawiają się wtedy, gdy bank finansuje składkę ubezpieczeniową dodatkowym kredytem, a następnie nalicza od niej odsetki. Taka konstrukcja umowy...
Kredyt zawarty przez telefon – obowiązki banku a sankcja kredytu darmowego
Kredyt zawarty przez telefon nie oznacza, że bank ma mniejsze obowiązki informacyjne wobec konsumenta. Również przy telefonicznej sprzedaży kredytu konsumenckiego klient powinien otrzymać informacje pozwalające ocenić warunki finansowania, w tym jego całkowity koszt,...
Kredyt frankowy, a mieszkanie za granicą – jak pozwać polski bank mieszkając poza Polską?
Mieszkanie poza granicami Polski nie stanowi żadnej przeszkody w wytoczeniu powództwa przeciwko polskiemu bankowi za kredyt frankowy. Frankowicze żyjący w różnych częściach świata mogą bez problemu dochodzić swoich praw w polskich sądach i unieważnić umowę CHF. W...
