Kredyt w euro i 9 pytań, które kredytobiorcy najczęściej zadają

W ostatnich latach głośno było o sprawach frankowych, jednak coraz częściej na drogę sądową wchodzą również kredytobiorcy posiadający kredyty hipoteczne indeksowane lub denominowane do euro. Kredytobiorcy analizują swoje umowy i zastanawiają się, czy również w ich przypadku możliwe jest unieważnienie kontraktu zawartego z bankiem.

Poniżej przedstawiamy 9 najczęściej zadawanych pytań wraz z odpowiedziami, przez kredytobiorców posiadających kredyty hipoteczne w EUR, które rozważają rozpoczęcie postepowania przeciwko bankowi o unieważnienie umowy.

1. Czy kredyt w EUR można unieważnić tak jak kredyt frankowy?

Tak, w określonych przypadkach jest to możliwe.

Podstawą do unieważnienia umowy mogą być tzw. klauzule abuzywne, czyli niedozwolone postanowienia umowne. Dotyczą one najczęściej jednostronnego ustalania kursu waluty przez bank, braku przejrzystości mechanizmu przeliczeniowego i przerzucenia całego ryzyka walutowego na konsumenta.

Orzecznictwo w sprawach walutowych rozwija się dynamicznie, a duży wpływ na nie ma linia orzecznicza Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wielokrotnie podkreślał konieczność ochrony konsumenta przed nieuczciwymi warunkami umownymi.

2. Jakie zapisy w umowie mogą być uznane za niedozwolone?

Najczęściej w umowach kredytów EUR kwestionowane są:

• klauzule przeliczeniowe odwołujące się do tabel kursowych banku,
• brak jasnego określenia sposobu ustalania kursu,
• zapisy uniemożliwiające realną weryfikację wysokości zobowiązania.

Jeżeli bank mógł jednostronnie ustalać kurs EUR bez jasno określonych zasad, sąd może uznać takie postanowienie za abuzywne.

3. Czy unieważnienie kredytu EUR oznacza, że nie muszę oddawać pieniędzy?

Nie, unieważnienie umowy kredytu w euro oznacza, że traktuje się ją tak, jakby nigdy nie została zawarta. W praktyce:

• kredytobiorca oddaje wyłącznie kapitał otrzymany od banku,
• bank zwraca wszystkie wpłacone raty, odsetki, prowizje i inne koszty.
• Rozliczenie następuje według tzw. teorii dwóch kondykcji, która obecnie dominuje w orzecznictwie.

Przykład unieważnienia umowy kredytu w euro:

Przykład 1:

Kredyt: 400 000 zł (indeksowany do EUR)
Okres spłaty: 13 lat
Suma wpłat: 470 000 zł
Kapitał otrzymany: 400 000 zł
Po unieważnieniu umowy: kredytobiorca rozlicza jedynie 400 000 zł kapitału, potencjalna nadwyżka do odzyskania: 70 000 zł + odsetki ustawowe.

Przykład 2:

Kredytobiorca spłacił już kwotę wyższą niż otrzymany kapitał.

W takiej sytuacji po wyroku:

• nie musi już spłacać rat,
• może dochodzić zwrotu nadpłaty,
• hipoteka zostaje wykreślona.

4. Czy sprawy kredytów w EUR są równie korzystne jak frankowe?

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. W przypadku kredytów powiązanych z euro różnice mogą dotyczyć:

• sposobu konstrukcji umowy,
• rodzaju mechanizmu indeksacji,
• momentu zawarcia umowy.

Choć medialnie dominowały sprawy frankowe, mechanizmy stosowane w kredytach indeksowanych do euro często były identyczne.

Wyrok TSUE w sprawie państwa Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International wyznaczył kierunek interpretacyjny dla wszystkich kredytów walutowych, nie tylko tych powiązanych z CHF. Dlatego dziś sądy analizują kredyty w EUR według podobnych standardów ochrony konsumenta.

5. Jak długo trwa proces sądowy o kredyt EUR?

Średni czas trwania postępowania to 1,5–3 lata w I instancji. Coraz częściej sądy udzielają zabezpieczenia polegającego na wstrzymaniu spłaty rat do czasu prawomocnego wyroku.

Czas zależy m.in. od:

• obciążenia sądu,
• strategii procesowej banku,
• czasami konieczności powoływania biegłego.

6. Czy bank może żądać „wynagrodzenia za korzystanie z kapitału”?

Banki próbowały dochodzić takiego roszczenia, jednak linia orzecznicza, w tym stanowisko Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w znacznym stopniu ograniczyła możliwość skutecznego dochodzenia takich żądań wobec konsumentów.

Aktualnie ryzyko zasądzenia takiego wynagrodzenia jest oceniane jako niewielkie, choć każda sprawa dotycząca kredytu w euro wymaga analizy.

7. Czy przedawnienie sprawy kredytowej może zablokować pozew?

Co do zasady w przypadku kredytów w euro:

• roszczenia konsumenta przedawniają się po 6 latach,
• bieg terminu liczy się od momentu, gdy konsument dowiedział się o abuzywności umowy.

W praktyce oznacza to, że wiele umów zawartych nawet kilkanaście lat temu nadal może być kwestionowanych.

8. Czy po wyroku muszę wykreślić hipotekę?

Tak, po prawomocnym unieważnieniu umowy kredytowej EUR należy dokonać rozliczenia z bankiem i złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.

Po zakończeniu sprawy nieruchomość zostaje wolna od zabezpieczenia banku.

9. Czy warto iść do sądu z kredytem w EUR?

Tak, warto. W wielu przypadkach unieważnienie może oznaczać:

• znaczące zmniejszenie całkowitego kosztu kredytu,
• odzyskanie nadpłaconych środków,
• uwolnienie się od ryzyka walutowego.

Jednak kluczowa jest szczegółowa analiza konkretnej umowy przez prawnika specjalizującego się w sporach z bankami.

Kredyt w euro – jak przygotować się do pozwu przeciwko bankowi?

Jeżeli posiadasz kredyt hipoteczny w EUR i zastanawiasz się nad pozwem to nie podejmuj decyzji wyłącznie na podstawie opinii znajomych lub informacji z internetu. Każda umowa jest inna. Najpierw zgromadź następujęce dokumenty:

• umowę kredytową,
• regulamin,
• aneksy,
• harmonogram spłat,
• historię spłat.

Następnie zleć profesjonalną analizę prawną umowy kredytu w euro. To kluczowy etap – dopiero po niej można ocenić realne szanse na unieważnienie kredytu w euro.

Rozważ złożenie pozwu w momencie, gdy:

• suma wpłat zbliża się do wysokości kapitału,
• umowa zawiera klasyczne klauzule przeliczeniowe,
• bank jednostronnie ustalał kurs waluty.

Czy to dobry moment na unieważnienie umowy kredytu w euro?

W obecnych realiach prawnych i orzeczniczych wielu kredytobiorców posiadających kredyt hipoteczny w EUR ma realną możliwość zakwestionowania swojej umowy. Największym błędem jest bezczynność.

Najrozsądniejszym pierwszym krokiem jest profesjonalna analiza umowy i świadoma decyzja oparta na konkretnych wyliczeniach, a nie emocjach. Jeżeli umowa zawiera niedozwolone postanowienia – sąd może ją unieważnić. Jeżeli ich nie zawiera – zyskasz pewność i spokój.

Świadoma decyzja zaczyna się od rzetelnej analizy. Zapraszamy do bezpłatnej analizy umowy kredytu w euro.