Kredyt denominowany a indeksowany – poznaj kluczowe różnice i sprawdź, który typ umowy posiadasz

Masz kredyt powiązany z frankiem szwajcarskim? Od lat spłacasz raty, których wysokość nieustannie rośnie, a kapitał do spłaty, mimo regularnych wpłat, wydaje się stać w miejscu lub nawet wzrastać? Nie jesteś sam. Tysiące Polaków znalazło się w podobnej sytuacji, podpisując umowy, które dziś budzą poważne wątpliwości prawne. Sprawdź, czy masz kredyt denominowany czy kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego.

Czym jest kredyt indeksowany do waluty obcej?

Kredyt indeksowany to najczęstszy typ umowy frankowej, jaki proponowały banki. Jego mechanizm był pozornie prosty, ale krył w sobie fundamentalne ryzyko.

W umowie kredytowej kwota kredytu była jasno określona w polskich złotych. Na przykład, wnioskowałeś o 300 000 PLN na zakup mieszkania i taka kwota widniała w dokumentach. W umowie znajdował się zapis, że Twoje 300 000 PLN w dniu wypłaty (lub tuż po niej) zostaje przeliczone (zindeksowane) na franki szwajcarskie.

Bank dokonywał tego przeliczenia stosując własny, wewnętrzny kurs kupna CHF z tabeli bankowej. Kurs ten był ustalany jednostronnie, często w sposób zupełnie dowolny i niekorzystny dla klienta. Twoje saldo zadłużenia nagle przestawało być wyrażone w złotówkach. Od tego momentu byłeś dłużnikiem nie 300 000 PLN, ale np. 100 000 CHF (w zależności od kursu). Raty spłacałeś w PLN, ale bank najpierw przeliczał je na CHF (tym razem po kursie sprzedaży ze swojej tabeli), aby pokryć zadłużenie we frankach.

Czym jest kredyt denominowany w walucie obcej?

Kredyt denominowany był konstrukcją nieco inną, choć równie niebezpieczną dla kredytobiorcy. Uważano go za jeszcze bardziej ryzykowny, ponieważ konsument do samego końca nie znał dokładnej kwoty, jaką otrzyma.

W tym przypadku umowa kredytowa określała kwotę kredytu bezpośrednio w walucie obcej, np. 100 000 CHF. Mimo że kredyt był we frankach, bank wypłacał Ci środki w polskich złotych, ponieważ w tej walucie kupowałeś nieruchomość w Polsce. Aby ustalić, ile złotówek Ci wypłacić, bank musiał przeliczyć kwotę 100 000 CHF z umowy na PLN. Robił to, stosując własny, wewnętrzny kurs kupna CHF ze swojej tabeli.

Kredytobiorca do dnia uruchomienia kredytu nie wiedział, ile dokładnie złotówek otrzyma. Jeśli bank w dniu wypłaty zastosował wyjątkowo niski kurs kupna, klient mógł otrzymać kwotę niższą, niż potrzebował na zakup mieszkania, mimo że jego zadłużenie w CHF było stałe (100 000 CHF). Spłata następowała analogicznie jak przy kredycie indeksowanym. Bank pobierał raty w PLN i przeliczał je na CHF po własnym kursie sprzedaży.

Kredyt denominowany a indeksowany – tabela kluczowych różnic

Aby jeszcze lepiej zobrazować różnicę, spójrzmy na bezpośrednie porównanie obu mechanizmów.

Dlaczego ta różnica ma dziś znaczenie?

Przez wiele lat banki próbowały dowodzić, że oba typy kredytów są zgodne z prawem. Dziś wiemy, że tak nie jest. Zarówno kredyty indeksowane, jak i denominowane, opierały się na klauzulach abuzywnych (niedozwolonych postanowieniach umownych). Tą klauzulą było właśnie prawo banku do jednostronnego i dowolnego ustalania kursów walut, które decydowały o wysokości Twojego długu i Twojej raty.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz polskie sądy wielokrotnie potwierdziły, że takie zapisy są nieuczciwe wobec konsumenta. Usunięcie tych zapisów z umowy często prowadzi do jej całkowitego unieważnienia.

Co ważne, sądy unieważniają oba typy umów. Początkowo istniały pewne wątpliwości co do kredytów denominowanych, ale obecna linia orzecznicza jest jasna – one również zawierają wady prawne pozwalające na ich podważenie. Niezależnie od tego, czy Twój kredyt był indeksowany, czy denominowany, masz realną szansę na uwolnienie się od kredytu we frankach szwajcarskich.

Jak sprawdzić, który typ kredytu posiadasz? Praktyczny poradnik

Nie jesteś pewien, którą umowę posiadasz? To normalne – język bankowy bywa bardzo zawiły. Możesz to jednak łatwo zweryfikować. Weź do ręki swoją umowę kredytową i poszukaj kluczowych zapisów:

1. Znajdź paragraf dotyczący kwoty kredytu. Zazwyczaj znajduje się on na samym początku umowy (np. §1 lub §2).
2. Sprawdź walutę:

• Jeśli w umowie widnieje zapis: “Bank udziela Kredytobiorcy kredytu w kwocie XXX PLN”, a w kolejnych punktach jest mowa o tym, że kwota ta jest “indeksowana” lub “waloryzowana” kursem CHF – masz kredyt indeksowany.
• Jeśli w umowie widnieje zapis: “Bank udziela Kredytobiorcy kredytu w kwocie XXX CHF”, a w dalszej części jest informacja, że kredyt zostanie wypłacony w PLN po kursie kupna banku – masz kredyt denominowany.

Zwróć także uwagę na regulamin kredytowania, który jest integralną częścią umowy. Tam często ukryte były szczegółowe definicje mechanizmów przeliczeniowych.

Kredyt denominowany i indeksowany do franka szwajcarskiego – analiza

Różnica między kredytem denominowanym a indeksowanym sprowadza się głównie do tego, czy w umowie jako kwotę kredytu wpisano złotówki (indeksowany), czy franki (denominowany). Najważniejszy wniosek jest jednak jeden: oba te kredyty zawierają niedozwolone zapisy. Oba opierały się na nieuczciwym mechanizmie dowolnego ustalania kursów przez bank, co daje dziś potężne argumenty w walce o unieważnienie umowy frankowej.

Skontaktuj się z ekspertami Votum Consumer Care. Oferujemy bezpłatną i niezobowiązującą analizę Twojej umowy kredytowej. Nasi specjaliści dokładnie sprawdzą Twoje dokumenty, wskażą klauzule abuzywne i ocenią realne szanse na wygraną w sądzie i odzyskanie Twoich pieniędzy. Nie pozwól, by bank dłużej czerpał korzyści z nieuczciwej umowy. Wypełnij formularz na naszej stronie lub zadzwoń już dziś!