Dlaczego sąd oddala wniosek o zabezpieczenie w sprawie frankowej i co to oznacza?

Wniosek o zabezpieczenie w sprawie kredytu frankowego to jedno z pierwszych narzędzi procesowych, po które sięgają frankowicze i jedno z tych, które sądy najczęściej oddalają. Oddalenie wniosku nie oznacza jednak przegranej sprawy ani nawet sygnału, że roszczenie jest bezzasadne. Oznacza jedynie, że na tym etapie sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania obowiązku spłaty rat, a powodów takiej decyzji może być kilka.

Czym jest wniosek o zabezpieczenie i dlaczego frankowicze go składają?

Zabezpieczenie roszczenia to instytucja prawa procesowego, która pozwala sądowi tymczasowo ukształtować sytuację stron jeszcze przed wydaniem wyroku. W sprawach frankowych najczęściej przyjmuje ono formę zawieszenia obowiązku spłaty rat kredytu na czas trwania postępowania. Dla kredytobiorcy oznacza to ogromną ulgę finansową. Zamiast co miesiąc przelewać bankowi kilka tysięcy złotych, może te środki zatrzymać lub przeznaczyć na inne cele.

Podstawą prawną zabezpieczenia jest art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, sąd udzieli zabezpieczenia, jeśli zostaną spełnione dwa warunki: uprawdopodobnienie roszczenia oraz wykazanie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Oba muszą być spełnione łącznie. Brak choćby jednego z nich sprawia, że wniosek zostanie oddalony – niezależnie od tego, jak silna jest pozycja merytoryczna powoda.

Jakie są najczęstsze przyczyny oddalenia wniosku o zabezpieczenie?

Sądy oddalają wnioski o zabezpieczenie z różnych powodów. Nie zawsze jest to skutek błędów procesowych pełnomocnika, niekiedy wynika wprost ze specyfiki konkretnej sprawy lub z linii orzeczniczej przyjętej przez dany wydział. Poniżej omawiamy powody, które pojawiają się najczęściej.

Brak wykazania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia

Interes prawny to kluczowy element, który powód musi wykazać. Sądy rozumieją go jako realną potrzebę ochrony przed niemożnością lub znacznym utrudnieniem wykonania przyszłego wyroku. Innymi słowy: wnioskodawca powinien przekonać sąd, że bez zabezpieczenia wyrok może okazać się bezużyteczny.

Problem polega na tym, że banki w Polsce są podmiotami o ugruntowanej pozycji finansowej. Sądy często wychodzą z założenia, że instytucja kredytowa nie ucieknie z majątkiem i będzie zdolna do wykonania wyroku zasądzającego zwrot nadpłaconych rat. W takiej sytuacji brakuje podstawy do twierdzenia, że zabezpieczenie jest niezbędne. Powód musi więc wykazać coś więcej niż samą chęć uniknięcia spłaty – musi udowodnić, że brak zabezpieczenia realnie zagraża realizacji jego praw.

Niedostateczne uprawdopodobnienie roszczenia

Uprawdopodobnienie roszczenia to niższy standard niż udowodnienie, ponieważ nie wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Niemniej jednak powód musi przedstawić argumenty i dokumenty, które czynią jego twierdzenia wiarygodnymi. W praktyce oznacza to dołączenie do wniosku umowy kredytowej, regulaminu, harmonogramów spłat i wstępnej analizy prawnej wskazującej na abuzywność klauzul waloryzacyjnych.

Kredyt został już spłacony w całości

Część frankowiczów decyduje się na pozew dopiero po całkowitej spłacie kredytu. W takiej sytuacji wniosek o wstrzymanie spłaty rat jest bezprzedmiotowy, ponieważ nie ma czego zawieszać. Zabezpieczenie w klasycznej formie odpada, choć możliwe są inne jego warianty, np. zabezpieczenie przez zakaz zbywania nieruchomości przez bank.

Brak zdolności kredytobiorcy do ewentualnego zwrotu świadczeń

Niektóre sądy biorą pod uwagę ryzyko po stronie banku. Jeśli sprawa zakończyłaby się niekorzystnie dla powoda, bank musiałby uzyskać zwrot kwot, których nie otrzymał podczas zabezpieczenia. Gdy sytuacja finansowa kredytobiorcy jest trudna i istnieje ryzyko, że takie rozliczenie będzie niemożliwe, sąd może uznać udzielenie zabezpieczenia za zbyt ryzykowne dla drugiej strony. Jest to jednak argument rzadziej pojawiający się w uzasadnieniach postanowień.

Co oznacza oddalenie wniosku – czy to koniec szans frankowicza?

Absolutnie nie. Oddalenie wniosku o zabezpieczenie to postanowienie wydane wyłącznie na podstawie materiału dostarczonego przez strony na etapie przed rozprawą. Sąd nie bada wówczas sprawy o kredyt frankowy w całości – nie przesłuchuje świadków, nie zleca opinii biegłego, nie analizuje szczegółowo wszystkich dowodów. To migawkowa ocena sytuacji, która w żaden sposób nie przesądza o wyniku procesu głównego.

Warto podkreślić, że ogromna większość spraw frankowych kończy się korzystnie dla kredytobiorców. Zgodnie z danymi publikowanymi przez Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu oraz analizami kancelarii frankowych, odsetek wygranych po stronie frankowiczów sięga w Polsce ponad 97% na poziomie sądów pierwszej instancji – i to niezależnie od tego, czy zabezpieczenie zostało udzielone, czy nie. Oddalenie wniosku może być dotkliwe finansowo, ponieważ nadal trzeba spłacać raty, ale nie wstrzymuje postępowania i nie osłabia roszczenia.

Czy można odwołać się od oddalenia wniosku o zabezpieczenie?

Tak – na postanowienie oddalające wniosek o zabezpieczenie przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji. Termin na jego złożenie wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. To stosunkowo krótki czas, dlatego po otrzymaniu postanowienia warto niezwłocznie skontaktować się z pełnomocnikiem i ocenić zasadność zaskarżenia.

Zażalenie ma sens zwłaszcza wtedy, gdy uzasadnienie sądu pierwszej instancji zawiera błędy prawne lub gdy można wskazać nowe okoliczności, które nie były wcześniej dostrzeżone. Sąd odwoławczy rozpoznaje zażalenie w składzie trzech sędziów i może zmienić postanowienie udzielając zabezpieczenia, które zostało odmówione. W praktyce jest to droga wartościowa, choć nie zawsze opłacalna. Każdą sytuację warto oceniać indywidualnie.

Co dzieje się ze sprawą po oddaleniu wniosku o zabezpieczenie?

Postępowanie główne w sprawie kredytu frankowego toczy się bez żadnych zmian. Sąd wyznacza terminy rozpraw, strony składają pisma procesowe, przeprowadzane są dowody. Oddalenie wniosku o zabezpieczenie nie wpływa na harmonogram procesu ani na kompetencje sędziego prowadzącego sprawę. W wielu przypadkach ten sam sędzia, który oddalił wniosek o zabezpieczenie, wydaje potem wyrok korzystny dla kredytobiorcy.

Z praktycznego punktu widzenia, frankowicz, któremu odmówiono zabezpieczenia, musi w dalszym ciągu spłacać raty. Jednak wszystkie zapłacone kwoty mogą zostać uwzględnione w późniejszym rozliczeniu. Jeśli wyrok stwierdzi nieważność umowy kredytu frankowego, bank będzie zobowiązany do zwrotu całości pobranych świadczeń – łącznie z ratami zapłaconymi w trakcie procesu. Część powodów decyduje się w tej sytuacji na negocjacje ugodowe z bankiem, które mogą skrócić czas oczekiwania na ostateczne rozliczenie.

Co powinieneś zrobić po oddaleniu wniosku o zabezpieczenie?

Oddalenie wniosku o zabezpieczenie to sygnał do działania – nie do rezygnacji. Pierwszym krokiem powinno być dokładne zapoznanie się z uzasadnieniem postanowienia. Sąd wskazuje w nim, czego zabrakło, i to właśnie te braki można usunąć przy ponownym wniosku lub uwzględnić w zażaleniu.

Jeśli jeszcze nie masz profesjonalnego pełnomocnika – teraz jest dobry moment, by to zmienić. Kancelarie specjalizujące się w sprawach frankowych znają nie tylko przepisy, ale też lokalne orzecznictwo i sposoby argumentacji, które są przydatne przed konkretnym sądem. To różnica, której nie da się przecenić.

Skontaktuj się z nami i umów na bezpłatną konsultację. Przeanalizujemy Twoją umowę, ocenimy szanse na zabezpieczenie i powiemy wprost, jaka strategia jest w Twojej sytuacji najlepsza.